Design draagt bij aan integratie in Utrecht

Van buitenaf vallen de blauw-wit gestreepte gordijnen direct op. Ze blijken gemaakt te zijn door Feras en Adel, twee Syrische vluchtelingen. Op deze manier vertellen de gordijnen het verhaal van De Voorkamer, een ontmoetingsplek in de Utrechtse wijk Lombok. “Mensen komen hier met hun eigen ideeën en krijgen de kans om die ook uit te voeren”, vertelt Shay Raviv, een van de initiatiefnemers achter De Voorkamer.

Shay Raviv voert het woord samen met Dorota Gazy, communicatiemanager van De Voorkamer. Beiden zijn ze alumni van de Design Academy Eindhoven. Dat geldt ook voor Pim van der Mijl, met wie Raviv het project startte in 2015, met een pilot in het Groningse Haren. In december 2016 namen ze het huidige pand in Utrecht in gebruik. Nu, ruim een jaar later, wordt De Voorkamer goed bezocht door zowel nieuwkomers als ‘oudkomers’ (gevestigde Utrechters).

Durven loslaten
“Met design hebben wij een persoonlijke plek gecreëerd waar mensen naartoe komen”, zo verklaart Raviv het succes. “De Voorkamer is daarmee anders dan een buurthuis of een verzorgingstehuis. De mensen die de ruimte gebruiken, helpen met het ontwerpen van deze plek.” Bezoekers van De Voorkamer krijgen veel ruimte om hun eigen ideeën uit te proberen. Volgens Raviv en Gazy is dit ‘durven loslaten’ essentieel voor De Voorkamers werkwijze. “We starten altijd bij de vragen en behoeftes van de mensen voor wie we dit doen. Eerst was dat vooral voor asielzoekers, nu steeds meer voor statushouders.” Op deze manier kwamen ook de gordijnen tot stand: “Feras kwam hier binnen en zei hij dat hij als grafisch vormgever wilde werken. Dat leidde ertoe dat hij de gordijnen ontwierp na een aantal workshops.”

Toegankelijkheid zorgt voor initiatief van mensen zelf
De open sfeer die De Voorkamer uitstraalt door de grote ramen, met aan weerszijden de blauw-witte gordijnen, die je gemakkelijk een blik naar binnen en naar buiten laten werpen, vind je ook terug in de activiteiten die in de Voorkamer worden georganiseerd. Elke week zijn er evenementen van én voor mensen uit de buurt: of je nu sinds je geboorte in Lombok woont, net aangekomen bent in het asielzoekerscentrum of een paar jaar in Utrecht studeert, iedereen kan binnenlopen bij de Voorkamer. Raviv: “Bij de terugkerende evenementen als Straffe Koffie en de Taalcafés is de groep mensen erg gemengd. Dat is waarom mensen komen: er is een gevoel van gelijkheid tussen de mensen.”

Wat kunnen we van De Voorkamer verwachten?
De Voorkamer is nu ruim een jaar oud. Raviv en Gazy hopen nog vele verjaardagen van De Voorkamer te vieren, maar doen geen voorspellingen over de hoeveelheid daarvan. “We durven niet te zeggen hoe onze toekomst eruitziet. We willen in ieder geval iets stabiels opbouwen”, zegt Raviv. Daarbij hebben ze niet alles in eigen hand, zoals de omvang van de groep mensen voor wie De Voorkamer voornamelijk is bedoeld: “Er waren twee asielzoekerscentra in de buurt, dat is er nu nog maar één. Zoiets beïnvloedt onze toekomst.” Aan gedrevenheid en ideeën ontbreekt het de mensen achter De Voorkamer in ieder geval niet: iedere week zijn er Taalcafés en is er Straffe Koffie: een spelletjesavond in de sfeer van een Arabisch koffiehuis.

Daarnaast worden er ook avonden speciaal voor vrouwen georganiseerd elke keer door een wisselend koppel van een Nederlandse en een nieuwkomer. “Soms zingen ze samen, dansen ze of volgen ze een workshop”, aldus Raviv. Maar, zegt Gazy, “dit brengt elke keer zijn eigen designvragen met zich mee. Voor deze avonden moeten we bijvoorbeeld nadenken over de vertrouwelijkheid van de ruimte. Moeten we de ramen afschermen met gordijnen, zodat de vrouwen zich meer op hun gemak voelen? En hoe ontwerpen we dat?” Zo blijft De Voorkamer scherp vertelt Gazy: “Na elk evenement moeten we van onszelf nadenken over wat we anders en beter zouden kunnen doen. We zeggen nooit: nu zijn we klaar, nu is het perfect.”

Benieuwd naar De Voorkamer? Loop er gerust eens binnen! Meer info over De Voorkamer vind je op de website: www.devoorkamer.org én natuurlijk op https://www.facebook.com/DeVoorkamerProject/.